Persian 
کلسترول LDL و HDL چیست؟ تفسیر کامل آزمایش چربی خون
LDL و HDL در آزمایش خون یعنی چه
کلسترول یکی از چربیهای ضروری بدن است و در ساخت غشای سلولی، تولید برخی هورمونها و ساخت ویتامین D نقش دارد. با این حال، زمانی که تعادل چربیهای خون به هم میخورد، احتمال رسوب چربی در دیواره رگها و افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی بیشتر میشود.
در آزمایش چربی خون معمولاً چند شاخص اصلی بررسی میشود: کلسترول تام، LDL، HDL، تریگلیسیرید و در برخی موارد Non-HDL یا نسبتهای چربی خون. بسیاری از افراد هنگام مشاهده جواب آزمایش، فقط به عدد کلسترول کل توجه میکنند؛ در حالی که برای تفسیر دقیقتر، باید همه این شاخصها در کنار شرایط فردی مانند سن، فشار خون، دیابت، سیگار، سابقه خانوادگی، بیماری قلبی و داروهای مصرفی بررسی شوند.
انجام آزمایش چربی خون در شیراز
اگر در شیراز هستید و قصد بررسی LDL، HDL، تریگلیسیرید و کلسترول خون را دارید، آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پیوند امکان انجام آزمایش چربی خون را برای پایش سلامت قلب و عروق فراهم کرده است. پیش از مراجعه، در صورت نیاز به ناشتایی یا مصرف داروی خاص، بهتر است راهنمایی لازم را از پزشک یا آزمایشگاه دریافت کنید.
خلاصه سریع برای تفسیر آزمایش چربی خون
اگر LDL بالا باشد، احتمال رسوب چربی در دیواره رگها بیشتر میشود. اگر HDL پایین باشد، توان بدن برای جمعآوری بخشی از کلسترول اضافی کمتر میشود. اگر تریگلیسیرید همزمان با LDL بالا یا HDL پایین افزایش پیدا کند، وضعیت چربی خون از نظر سلامت قلب و عروق مهمتر میشود.
به زبان ساده:
• LDL کمتر معمولاً بهتر است.
• HDL در محدوده مناسب معمولاً نشانه بهتری است.
• تریگلیسیرید بالا، مخصوصاً همراه با LDL بالا یا HDL پایین، نیاز به توجه بیشتری دارد.
• عدد کلسترول تام بهتنهایی برای قضاوت کافی نیست.
• تفسیر نهایی باید با توجه به وضعیت کلی سلامت فرد انجام شود
آزمایش چربی خون چیست؟
آزمایش چربی خون که با نامهای Lipid Panel یا Lipid Profile نیز شناخته میشود، یک آزمایش خون ساده است که میزان چربیهای مهم خون را اندازهگیری میکند. این آزمایش معمولاً برای بررسی خطر بیماریهای قلبیعروقی، سکته، گرفتگی عروق و اختلالات چربی خون درخواست میشود.
این آزمایش بهویژه برای افراد زیر اهمیت بیشتری دارد:
• افراد بالای ۲۰ سال
• افراد دارای اضافهوزن یا چاقی شکمی
• افراد مبتلا به دیابت، فشار خون بالا یا کبد چرب
• سیگاریها
• افرادی که سابقه خانوادگی کلسترول بالا، سکته یا بیماری قلبی زودرس دارند
• افرادی که قبلاً LDL یا تریگلیسیرید بالا داشتهاند
• افرادی که داروی چربی خون مصرف میکنند و نیاز به پیگیری درمان دارند
در آزمایش چربی خون چه فاکتورهایی بررسی میشود؟
در برگه آزمایش چربی خون معمولاً چند شاخص اصلی دیده میشود. هرکدام از این شاخصها بخشی از وضعیت چربی خون و خطر قلبیعروقی را نشان میدهند.
فاکتور | نام انگلیسی | معنی ساده |
کلسترول تام | Total Cholesterol | مجموع کلی کلسترول موجود در خون |
LDL | Low-Density Lipoprotein | کلسترول بد؛ یکی از شاخصهای مهم خطر گرفتگی عروق |
HDL | High-Density Lipoprotein | کلسترول خوب؛ کمک به انتقال بخشی از کلسترول اضافی به کبد |
تریگلیسیرید | Triglycerides / TG | نوعی چربی خون که با قند، اضافهوزن، رژیم غذایی و برخی بیماریها ارتباط دارد |
Non-HDL | Non-HDL Cholesterol | کلسترول تام منهای HDL؛ نشاندهنده مجموعه ذرات چربی مضرتر |
VLDL | Very Low-Density Lipoprotein | حامل بخشی از تریگلیسیرید در خون |
نسبت LDL/HDL | LDL/HDL Ratio | نسبت کلسترول بد به خوب؛ یک شاخص کمکی، نه معیار قطعی درمان |
برای انجام آزمایش چربی خون شامل LDL، HDL، تریگلیسیرید و کلسترول در شیراز، میتوانید از خدمات آزمایشگاه پیوند استفاده کنید. 
LDL چیست و چرا به آن کلسترول بد میگویند؟
LDL مخفف Low-Density Lipoprotein به معنی «لیپوپروتئین با چگالی کم» است. وظیفه LDL انتقال کلسترول از کبد به بافتها و سلولهای بدن است. بدن به مقدار مشخصی LDL نیاز دارد، اما زمانی که مقدار آن در خون بالا باشد، احتمال رسوب کلسترول در دیواره داخلی رگها افزایش پیدا میکند.
این رسوبها میتوانند بهمرور به پلاکهای چربی تبدیل شوند و باعث باریک شدن یا سخت شدن عروق شوند. این وضعیت را آترواسکلروز یا تصلب شرایین مینامند. به همین دلیل، LDL در زبان ساده بهعنوان «کلسترول بد» شناخته میشود.
نکته مهم این است که LDL ذاتاً مادهای بیفایده یا مضر نیست؛ مشکل زمانی ایجاد میشود که مقدار آن بیش از حد بالا برود یا فرد همزمان عوامل خطر دیگری مانند دیابت، فشار خون بالا، سیگار، چاقی شکمی یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی داشته باشد.
HDL چیست و چرا به آن کلسترول خوب میگویند؟
HDL مخفف High-Density Lipoprotein به معنی «لیپوپروتئین با چگالی بالا» است. HDL به جمعآوری بخشی از کلسترول اضافی از خون و انتقال آن به کبد کمک میکند تا بدن بتواند آن را پردازش و دفع کند.
به همین دلیل، HDL معمولاً «کلسترول خوب» نامیده میشود. مقدار مناسب HDL میتواند یکی از نشانههای بهتر بودن وضعیت سلامت قلب و عروق باشد. با این حال، HDL بالا بهتنهایی تضمینکننده سلامت قلب نیست.
برای تفسیر دقیق آزمایش، پزشک HDL را در کنار LDL، تریگلیسیرید، کلسترول تام، Non-HDL، فشار خون، قند خون، سابقه خانوادگی و سبک زندگی بررسی میکند.
خیلیها فکر میکنند هرچه HDL بالاتر باشد، دیگر خطری برای قلب وجود ندارد؛ اما این برداشت کامل نیست. انجمن قلب آمریکا (American Heart Association) توضیح میدهد که HDL مفید است، اما تنها بخشی از کلسترول خون را جابهجا میکند و نباید LDL بالا را بیاهمیت جلوه دهد. |
تفاوت LDL و HDL چیست؟
تفاوت اصلی LDL و HDL در مسیر حرکت، عملکرد و اثر آنها بر سلامت رگهاست. LDL کلسترول را از کبد به بافتها منتقل میکند و اگر مقدار آن بالا باشد، میتواند در رسوب چربی در دیواره عروق نقش داشته باشد. در مقابل، HDL به انتقال بخشی از کلسترول اضافی به سمت کبد کمک میکند
ویژگی | کلسترول خوب HDL | کلسترول بد LDL |
نام علمی | لیپوپروتئین با چگالی بالا | لیپوپروتئین با چگالی کم |
عملکرد در بدن | کمک به جمعآوری بخشی از کلسترول اضافی و انتقال آن به کبد | انتقال کلسترول از کبد به بافتها و سلولها |
اثر بر سلامت | معمولاً با کاهش خطر قلبیعروقی همراه است، بهویژه اگر سایر شاخصها مناسب باشند | در صورت بالا بودن، میتواند خطر تشکیل پلاک و تنگی عروق را افزایش دهد |
مقدار مطلوب | مقدار بالاتر معمولاً بهتر است | مقدار پایینتر معمولاً بهتر است |
نگاه درمانی | معمولاً تمرکز اصلی درمان روی بالا بردن HDL با دارو نیست | در بسیاری از بیماران، کاهش LDL یکی از اهداف اصلی درمان است |
به زبان ساده:
• LDL بالا میتواند احتمال تشکیل پلاک در رگها را افزایش دهد.
• HDL پایین میتواند نشاندهنده کاهش توان بدن برای پاکسازی بخشی از کلسترول اضافی باشد.
• LDL بالا همراه با HDL پایین و تریگلیسیرید بالا، ترکیب پرخطرتری برای قلب و عروق ایجاد میکند.
تفسیر سریع جواب آزمایش چربی خون
| اگر در آزمایش شما نوشته شده | معنی احتمالی | اقدام پیشنهادی |
| LDL کمتر از 100 | معمولاً مطلوب برای بسیاری از بزرگسالان | ادامه سبک زندگی سالم |
| LDL بین 130 تا 159 | مرزی بالا | اصلاح رژیم، فعالیت بدنی، بررسی ریسک قلبی |
| LDL بین 160 تا 189 | بالا | بررسی پزشکی جدیتر، مخصوصاً در افراد پرخطر |
| LDL برابر 190 یا بیشتر | بسیار بالا | مراجعه به پزشک؛ احتمال بررسی کلسترول ژنتیکی |
| HDL کمتر از 40 در مردان | پایین | اصلاح سبک زندگی، ترک سیگار، ورزش |
| HDL کمتر از 50 در زنان | پایین | بررسی همراه با LDL، TG، دیابت و فشار خون |
| TG برابر 500 یا بیشتر | بسیار بالا | نیاز به بررسی پزشکی جدیتر |
چند نمونه تفسیر آزمایش چربی خون
نمونه اول:
کلسترول تام: 210
LDL: 95
HDL: 65
تریگلیسیرید: 110
در این حالت، با وجود اینکه کلسترول تام کمی بالاتر از 200 است، چون LDL مناسب، HDL خوب و تریگلیسیرید طبیعی است، تفسیر کلی ممکن است نگرانکننده نباشد؛ البته شرایط فردی باید بررسی شود.
نمونه دوم:
کلسترول تام: 220
LDL: 155
HDL: 38
تریگلیسیرید: 210
در این حالت، LDL مرزی بالا، HDL پایین و تریگلیسیرید بالا دیده میشود. این ترکیب از نظر قلبیعروقی مهمتر از بالا بودن کلسترول تام بهتنهایی است.
نمونه سوم:
LDL: 195
تریگلیسیرید: 170
HDL: 42
LDL بالاتر از 190 نیازمند بررسی جدیتر توسط پزشک است، چون در برخی افراد میتواند با کلسترول ژنتیکی یا ریسک بالاتر قلبیعروقی همراه باشد.
آیا چربی خون بالا علامت دارد؟
در بسیاری از افراد، چربی خون بالا علامت مشخصی ایجاد نمیکند و فقط با آزمایش خون مشخص میشود. به همین دلیل، افرادی که اضافهوزن، دیابت، فشار خون بالا، کبد چرب، مصرف سیگار یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند، بهتر است آزمایش دورهای چربی خون را جدی بگیرند.
آمادگی های قبل از آزمایش چربی خون
- اگر پزشک یا آزمایشگاه گفته، ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید.
- در زمان ناشتایی فقط آب مصرف کنید.
- شب قبل غذای خیلی چرب و سنگین نخورید.
- داروی خود را بدون نظر پزشک قطع نکنید.
- اگر دیابت، بارداری، بیماری کلیوی، کبدی یا مصرف داروی خاص دارید، قبل از آزمایش اطلاع دهید.
- نتیجه را فقط بر اساس یک عدد تفسیر نکنید؛ LDL، HDL، TG، Non-HDL و شرایط فردی باید کنار هم بررسی شوند.
مقدار نرمال LDL، HDL و تریگلیسیرید در آزمایش خون
مقادیر زیر یک راهنمای عمومی برای بزرگسالان هستند. با این حال، محدوده مطلوب برای همه افراد یکسان نیست. برای مثال، فردی که سابقه سکته قلبی، سکته مغزی، دیابت، بیماری کلیوی یا گرفتگی عروق دارد، ممکن است به هدف LDL پایینتری نیاز داشته باشد.
شاخص | مقدار مطلوب عمومی |
کلسترول تام | کمتر از 200 mg/dL |
LDL | کمتر از 100 mg/dL برای بسیاری از بزرگسالان |
HDL در مردان | حداقل 40 mg/dL |
HDL در زنان | حداقل 50 mg/dL |
HDL مطلوبتر | 60 mg/dL یا بالاتر |
تریگلیسیرید | کمتر از 150 mg/dL |
Non-HDL | کمتر از 130 mg/dL برای بسیاری از افراد |
تفسیر LDL در آزمایش خون
LDL یکی از مهمترین شاخصها در ارزیابی خطر بیماریهای قلبیعروقی است. هرچه LDL بالاتر باشد، در بسیاری از افراد احتمال رسوب چربی در عروق بیشتر میشود.
مقدار LDL | تفسیر عمومی |
کمتر از 100 | مطلوب |
100 تا 129 | نزدیک به مطلوب |
130 تا 159 | مرزی بالا |
160 تا 189 | بالا |
190 و بالاتر | بسیار بالا و نیازمند بررسی جدی |
اگر LDL برابر 190 یا بالاتر باشد، بهتر است نتیجه آزمایش حتماً توسط پزشک بررسی شود؛ زیرا در برخی افراد این وضعیت میتواند با اختلالات ژنتیکی مانند هایپرکلسترولمی خانوادگی مرتبط باشد.
آیا عدد LDL مطلوب برای همه یکسان است؟
خیر. عدد LDL مطلوب به وضعیت کلی سلامت فرد بستگی دارد. برای بسیاری از بزرگسالان، LDL کمتر از 100 mg/dL مطلوب در نظر گرفته میشود؛ اما در افرادی که سابقه سکته قلبی، سکته مغزی، دیابت، گرفتگی عروق یا ریسک قلبیعروقی بالا دارند، پزشک ممکن است هدف پایینتری مانند کمتر از 70 یا حتی کمتر از 55 را در نظر بگیرد.
در افراد پرخطر یا بسیار پرخطر، هدف LDL ممکن است پایینتر از محدوده عمومی تعیین شود. این هدف باید بر اساس ریسک کلی قلبیعروقی، سابقه بیماری و نظر پزشک مشخص شود. منبع: |
تفسیر HDL در آزمایش خون
HDL پایین میتواند یکی از نشانههای افزایش خطر قلبیعروقی باشد، بهخصوص اگر همراه با LDL بالا، تریگلیسیرید بالا، دیابت، چاقی شکمی یا مصرف سیگار باشد.
مقدار HDL | تفسیر عمومی |
کمتر از 40 در مردان | پایین |
کمتر از 50 در زنان | پایین |
60 و بالاتر | معمولاً مطلوبتر |
پایین بودن HDL معمولاً با کمتحرکی، سیگار، اضافهوزن، مقاومت به انسولین، دیابت نوع ۲، تریگلیسیرید بالا و رژیم غذایی نامناسب همراه است.
نسبت LDL به HDL چیست؟
نسبت LDL به HDL یا LDL/HDL Ratio یک شاخص کمکی برای بررسی تعادل میان کلسترول بد و کلسترول خوب است. این نسبت از تقسیم عدد LDL بر HDL به دست میآید.
فرمول ساده:
LDL/HDL Ratio = LDL ÷ HDL
برای مثال، اگر LDL برابر 140 و HDL برابر 40 باشد:
140 ÷ 40 = 3.5
هرچه این نسبت پایینتر باشد، معمولاً وضعیت چربی خون بهتر است. با این حال، نسبت LDL/HDL بهتنهایی معیار قطعی تشخیص یا درمان نیست. امروزه تصمیمگیری پزشکی بیشتر بر اساس LDL، Non-HDL، تریگلیسیرید و ریسک کلی قلبیعروقی انجام میشود.
کلسترول بالای 200 یعنی چه؟
وقتی کلسترول تام بالای 200 mg/dL باشد، معمولاً یعنی وضعیت چربی خون باید دقیقتر بررسی شود. اما عدد کلسترول تام بهتنهایی مشخص نمیکند مشکل اصلی از LDL است، HDL پایین است یا تریگلیسیرید بالا.
برای مثال:
• اگر کلسترول تام 210 باشد اما HDL بالا، LDL مناسب و تریگلیسیرید طبیعی باشد، خطر ممکن است کمتر باشد.
• اگر کلسترول تام 210 همراه با LDL بالا و HDL پایین باشد، موضوع جدیتر است.
• اگر تریگلیسیرید بالا باشد، باید قند خون، وزن، کبد چرب، رژیم غذایی و برخی عوامل دیگر نیز بررسی شوند.
بنابراین در کلسترول بالای 200، مهمترین کار این است که LDL، HDL، TG و Non-HDL در کنار شرایط فردی بررسی شوند.
اگر در برگه آزمایش خود عدد کلسترول تام بالای 200 دیدهاید، نگران شدن کافی نیست؛ باید LDL، HDL و تریگلیسیرید را هم کنار هم بررسی کنید. طبق راهنمای MedlinePlus درباره سطح نرمال کلسترول، عدد مطلوب برای هر فرد میتواند با توجه به سن، سابقه بیماری و ریسک قلبیعروقی متفاوت باشد. |
پایین بودن HDL نشانه چیست؟
پایین بودن HDL میتواند با افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی همراه باشد، مخصوصاً اگر فرد همزمان LDL بالا، تریگلیسیرید بالا، دیابت، فشار خون بالا یا چاقی شکمی داشته باشد.
دلایل شایع پایین بودن HDL عبارتاند از:
• کمتحرکی
• سیگار کشیدن
• اضافهوزن و چاقی شکمی
• رژیم غذایی سرشار از قند و کربوهیدرات تصفیهشده
• تریگلیسیرید بالا
• مقاومت به انسولین یا دیابت نوع ۲
• عوامل ژنتیکی
• برخی داروها یا بیماریهای زمینهای
برای بهبود HDL، معمولاً تمرکز اصلی روی اصلاح سبک زندگی است؛ از جمله فعالیت بدنی منظم، ترک سیگار، کاهش وزن در صورت اضافهوزن، مصرف چربیهای مفید و کاهش قندهای ساده.
تریگلیسیرید در آزمایش چربی خون چیست؟
تریگلیسیرید نوعی چربی خون است که بدن از آن برای ذخیره انرژی استفاده میکند. وقتی کالری دریافتی بیش از نیاز بدن باشد، بخشی از آن میتواند به تریگلیسیرید تبدیل و در بدن ذخیره شود.
تریگلیسیرید بالا معمولاً با عوامل زیر ارتباط دارد:
• اضافهوزن و چاقی شکمی
• مصرف زیاد قند و نوشیدنیهای شیرین
• مصرف زیاد نان سفید، برنج سفید و آرد سفید در افراد مستعد
• کمتحرکی
• دیابت یا مقاومت به انسولین
• کبد چرب
• مصرف الکل
• برخی داروها یا بیماریهای زمینهای
تریگلیسیرید کمتر از 150 mg/dL معمولاً مطلوب در نظر گرفته میشود. اگر تریگلیسیرید بسیار بالا باشد، بهویژه در محدوده 500 mg/dL یا بالاتر، نیاز به بررسی پزشکی جدیتر وجود دارد.
تریگلیسیرید بالا، مخصوصاً وقتی با HDL پایین یا LDL بالا همراه باشد، میتواند زنگ خطر مهمی برای سلامت قلب باشد. CDC تأکید میکند که ترکیب تریگلیسیرید بالا با HDL پایین یا LDL بالا میتواند خطر مشکلاتی مثل حمله قلبی را افزایش دهد. |
اختلال چربی خون چیست؟
اختلال چربی خون یا دیسلیپیدمی یعنی یک یا چند شاخص چربی خون از محدوده مطلوب خارج شده باشد. این اختلال میتواند به شکلهای مختلف دیده شود:
1. LDL بالا
2. HDL پایین
3. تریگلیسیرید بالا
4. کلسترول تام بالا
5. Non-HDL بالا
6. ترکیبی از چند مورد بالا
دلایل کلسترول بالا چیست؟
کلسترول بالا معمولاً فقط یک علت ندارد. در بسیاری از افراد، ترکیبی از ژنتیک، تغذیه، وزن، فعالیت بدنی و بیماریهای زمینهای نقش دارد.
دلایل قابل تغییر
• مصرف زیاد چربی اشباع مانند گوشت پرچرب، کره، خامه و لبنیات پرچرب
• مصرف چربی ترانس مانند برخی شیرینیهای صنعتی، فستفودها و روغنهای هیدروژنه
• کمتحرکی
• اضافهوزن و چاقی شکمی
• سیگار کشیدن
• مصرف زیاد قند، نوشیدنی شیرین و کربوهیدراتهای تصفیهشده
• مصرف زیاد الکل، بهویژه در افراد دارای تریگلیسیرید بالا
دلایل غیرقابل تغییر یا پزشکی
• سابقه خانوادگی کلسترول بالا
• افزایش سن
• یائسگی
• دیابت نوع ۲
• کمکاری تیروئید
• بیماری مزمن کلیه
• برخی بیماریهای کبدی
• برخی داروها
• هایپرکلسترولمی خانوادگی یا کلسترول ژنتیکی
چه آزمایشهایی ممکن است همراه آزمایش چربی خون درخواست شود؟
در بعضی افراد، پزشک برای تفسیر دقیقتر چربی خون ممکن است آزمایشهای زیر را هم بررسی کند:
- قند خون ناشتا یا HbA1c برای بررسی دیابت و پیشدیابت
- TSH برای بررسی کمکاری تیروئید
- آنزیمهای کبدی مانند ALT و AST، مخصوصاً در افراد دارای کبد چرب
- کراتینین و عملکرد کلیه
- ApoB یا Lp(a) در برخی افراد پرخطر یا دارای سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس
کلسترول بالا چگونه درمان میشود؟
درمان کلسترول بالا به عدد آزمایش، سن، سابقه بیماری، ریسک قلبیعروقی و علت زمینهای بستگی دارد. درمان معمولاً شامل اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز، مصرف دارو با نظر پزشک است.
۱. اصلاح سبک زندگی
اصلاح سبک زندگی پایه اصلی کنترل چربی خون است. حتی اگر فرد به دارو نیاز داشته باشد، همچنان رعایت تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن و ترک سیگار اهمیت زیادی دارد.
اقدامات مؤثر شامل موارد زیر است:
• افزایش فعالیت بدنی منظم
• کاهش مصرف چربی اشباع
• حذف یا کاهش جدی چربی ترانس
• افزایش مصرف فیبر غذایی
• کاهش وزن در صورت اضافهوزن
• ترک سیگار
• کنترل قند خون و فشار خون
۲. داروهای کاهشدهنده چربی خون
اگر LDL بالا باشد یا فرد در گروه پرخطر قرار گیرد، پزشک ممکن است دارو تجویز کند. داروهای رایج برای کنترل چربی خون شامل موارد زیر هستند:
• استاتینها
• ازتیمایب
• داروهای تزریقی مهارکننده PCSK9 در برخی افراد پرخطر
• بمدوئیک اسید در شرایط خاص
• داروهای مخصوص تریگلیسیرید بالا، بسته به شدت و شرایط فرد
داروی چربی خون نباید خودسرانه شروع، قطع یا جایگزین شود. هدف درمان فقط پایین آوردن عدد آزمایش نیست؛ هدف اصلی کاهش خطر سکته قلبی، سکته مغزی و عوارض عروقی است.
رژیم غذایی مناسب برای کاهش کلسترول
رژیم غذایی سالم میتواند نقش مهمی در کنترل چربی خون داشته باشد. البته اثر رژیم در همه افراد یکسان نیست؛ برخی افراد به دلیل ژنتیک یا ریسک قلبی بالا، حتی با رژیم مناسب هم به دارو نیاز دارند.
غذاهایی که میتوانند به کاهش LDL کمک کنند
• جو دوسر و سبوس جو
• حبوبات مانند عدس، لوبیا و نخود
• سبزیجات
• میوه کامل، نه آبمیوه
• مغزها در مقدار کنترلشده
• ماهیهای چرب مانند سالمون و ساردین
• روغن زیتون
• لبنیات کمچرب یا متعادل
• غلات کامل
غذاهایی که بهتر است محدود شوند
• گوشت پرچرب
• سوسیس و کالباس
• کره، خامه و لبنیات پرچرب
• شیرینی، کیک و بیسکویت صنعتی
• فستفود
• غذاهای سرخشده
• روغن جامد و روغن هیدروژنه
• نوشیدنیهای شیرین
• مصرف زیاد نان سفید، برنج سفید و آرد سفید، بهویژه در افراد دارای تریگلیسیرید بالا
نکته مهم درباره تخممرغ
برای بسیاری از افراد، تمرکز اصلی باید روی کاهش چربی اشباع و چربی ترانس باشد، نه حذف کامل همه منابع کلسترول غذایی. با این حال، در افراد مبتلا به دیابت، بیماری قلبی، LDL بالا یا ریسک قلبیعروقی بالا، بهتر است میزان مصرف تخممرغ و کل رژیم غذایی با نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود.
برای آزمایش چربی خون چند ساعت باید ناشتا بود؟
در بسیاری از موارد، آزمایش چربی خون میتواند بهصورت ناشتا یا غیرناشتا انجام شود. با این حال، اگر پزشک بخواهد تریگلیسیرید دقیقتر بررسی شود یا آزمایشگاه ناشتایی را درخواست کند، معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی توصیه میشود.
در زمان ناشتایی معمولاً فقط آب مجاز است. مصرف چای، قهوه، شیر، آبمیوه، آدامس، سیگار یا خوراکی میتواند روی بعضی نتایج اثر بگذارد. اگر داروی خاصی مصرف میکنید، بدون نظر پزشک آن را قطع نکنید.
شام شب قبل از آزمایش چربی خون چه بخوریم؟
اگر پزشک یا آزمایشگاه گفته است باید ناشتا باشید، شام شب قبل بهتر است سبک، معمولی و کمچرب باشد. هدف این نیست که با یک شام خاص جواب آزمایش را تغییر دهید؛ هدف این است که نتیجه آزمایش تصویر واقعیتری از وضعیت بدن نشان دهد.
شام مناسب قبل از آزمایش چربی خون
• مرغ یا ماهی کبابی، آبپز یا بخارپز
• سبزیجات پخته یا سالاد ساده
• مقدار متعادل نان سبوسدار یا برنج
• ماست کمچرب
• حبوبات سبک، اگر برای شما نفخ یا ناراحتی گوارشی ایجاد نمیکند
بهتر است شب قبل از آزمایش از این موارد پرهیز کنید
• فستفود
• غذای خیلی چرب و سرخشده
• کلهپاچه، سوسیس و کالباس
• شیرینی و دسر زیاد
• نوشیدنی شیرین
• مصرف الکل
• پرخوری سنگین آخر شب
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر هرکدام از شرایط زیر را دارید، بهتر است نتیجه آزمایش چربی خون را با پزشک بررسی کنید:
• LDL برابر 190 mg/dL یا بالاتر
• تریگلیسیرید برابر 500 mg/dL یا بالاتر
• کلسترول بالا همراه با دیابت یا فشار خون بالا
• سابقه سکته قلبی، سکته مغزی یا گرفتگی عروق
• سابقه خانوادگی سکته یا بیماری قلبی در سن پایین
• سابقه خانوادگی کلسترول بسیار بالا
• HDL بسیار پایین
• کلسترول بسیار پایین بدون علت مشخص
• مصرف داروهایی که ممکن است چربی خون را تغییر دهند
• بارداری، شیردهی یا برنامه برای بارداری
راهکارهای پیشگیری از کلسترول بالا
برای کاهش خطر افزایش چربی خون، رعایت چند اصل ساده اما مداوم میتواند مؤثر باشد:
• هفتهای چند روز فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
• مصرف چربی اشباع را کاهش دهید.
• چربی ترانس و روغنهای هیدروژنه را حذف کنید.
• سبزیجات، حبوبات، جو دوسر، میوه کامل و غلات سبوسدار را بیشتر مصرف کنید.
• مصرف نوشیدنی شیرین، شیرینی، فستفود و غذاهای سرخشده را محدود کنید.
• اگر سیگار میکشید، ترک آن یکی از مهمترین اقدامات برای سلامت قلب است.
• اگر اضافهوزن دارید، حتی کاهش وزن متوسط میتواند به بهبود چربی خون کمک کند.
• فشار خون، قند خون و کبد چرب را پیگیری کنید.
• اگر سابقه خانوادگی سکته یا کلسترول بالا دارید، آزمایش دورهای را جدی بگیرید.
انجام آزمایش چربی خون در شیراز
اگر در شیراز هستید و قصد انجام آزمایش چربی خون شامل LDL، HDL، تریگلیسیرید، کلسترول تام و Non-HDL را دارید، آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پیوند امکان انجام آزمایش چربی خون را برای بررسی و پایش سلامت قلب و عروق فراهم کرده است.
برای اطلاع از شرایط ناشتایی، زمان مراجعه، پذیرش آنلاین یا راهنمایی قبل از آزمایش، میتوانید با آزمایشگاه پیوند تماس بگیرید.
آدرس : شیراز. خ اردیبهشت. حدفاصل 20 متری و صورتگر. نبش کوچه 2
پیام رسان واتس اپ: 09179057171
سوالات متداول درباره LDL، HDL و آزمایش چربی خون
LDL بالا خطرناکتر است یا HDL پایین؟
هر دو مهم هستند، اما در بسیاری از موارد LDL بالا یکی از اهداف اصلی درمان است؛ زیرا ارتباط مهمی با تشکیل پلاکهای چربی در عروق دارد. HDL پایین نیز میتواند خطر را بیشتر کند، بهویژه اگر همراه با تریگلیسیرید بالا، چاقی شکمی، دیابت یا سیگار باشد.
LDL 140 خطرناک است؟
LDL 140 معمولاً در محدوده مرزی بالا قرار میگیرد و باید همراه با سن، فشار خون، دیابت، سیگار، سابقه خانوادگی و سایر چربیهای خون بررسی شود.
LDL 190 یعنی چه؟
LDL برابر 190 یا بالاتر بسیار بالا محسوب میشود و نیاز به بررسی پزشکی جدی دارد؛ در برخی افراد ممکن است کلسترول ژنتیکی مطرح باشد.
آیا چربی خون بالا همیشه با چاقی همراه است؟
خیر. بعضی افراد با وزن طبیعی هم به دلیل ژنتیک، کمکاری تیروئید، دیابت، داروها یا سابقه خانوادگی دچار اختلال چربی خون میشوند.
هر چند وقت یکبار باید آزمایش چربی خون بدهیم؟
فاصله آزمایش به سن، سابقه بیماری، مصرف دارو و ریسک قلبیعروقی بستگی دارد؛ افراد پرخطر معمولاً نیاز به پایش منظمتر دارند.
آیا HDL بالا یعنی دیگر سکته نمیکنیم؟
خیر. HDL بالا میتواند نشانه خوبی باشد، اما تضمینکننده سلامت قلب نیست. LDL، فشار خون، قند خون، سیگار، وزن، سن، سابقه خانوادگی و سبک زندگی نیز باید بررسی شوند.
آیا کلسترول بالای 200 همیشه خطرناک است؟
نه همیشه؛ اما نیاز به بررسی دقیقتر دارد. باید مشخص شود LDL، HDL، تریگلیسیرید و Non-HDL چه مقدار هستند و فرد چه عوامل خطری دارد.
آیا با رژیم غذایی میتوان LDL را پایین آورد؟
در بسیاری از افراد، رژیم غذایی سالم، کاهش وزن و فعالیت بدنی میتواند به کاهش LDL کمک کند. اما در برخی افراد، بهویژه در کلسترول ژنتیکی یا ریسک قلبی بالا، ممکن است دارو نیز لازم باشد.
آیا برای بالا بردن HDL دارو لازم است؟
معمولاً هدف اصلی درمان، بالا بردن HDL با دارو نیست. پزشکان بیشتر روی کاهش LDL، کنترل تریگلیسیرید، ترک سیگار، ورزش، کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی تمرکز میکنند.
آیا قبل از آزمایش چربی خون باید ناشتا باشیم؟
بسته به نظر پزشک و نوع آزمایش، ممکن است ناشتا بودن لازم نباشد. اما اگر پزشک یا آزمایشگاه ناشتایی را درخواست کند، معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی کافی است.
آیا روز قبل از آزمایش باید رژیم خاص بگیریم؟
خیر. بهتر است رژیم معمول و سالم خود را حفظ کنید و فقط از غذای بسیار چرب، پرخوری سنگین و مصرف الکل پرهیز کنید. تغییر شدید رژیم قبل از آزمایش میتواند تصویر واقعی وضعیت بدن را تغییر دهد.
Non-HDL در آزمایش چربی خون چیست؟
Non-HDL از کم کردن HDL از کلسترول تام به دست میآید. این شاخص نشاندهنده مجموعهای از ذرات چربی است که میتوانند در افزایش خطر قلبیعروقی نقش داشته باشند. پزشک ممکن است در کنار LDL و تریگلیسیرید به Non-HDL نیز توجه کند.
LDL، HDL، تریگلیسیرید و کلسترول تام هرکدام بخشی از وضعیت چربی خون را نشان میدهند. LDL بالا میتواند خطر تشکیل پلاک در رگها را افزایش دهد، HDL پایین میتواند نشانه کاهش توان بدن در جمعآوری بخشی از کلسترول اضافی باشد و تریگلیسیرید بالا، مخصوصاً همراه با LDL بالا یا HDL پایین، باید جدی گرفته شود.
با این حال، نتیجه آزمایش چربی خون را نباید فقط بر اساس یک عدد تفسیر کرد. بهترین تفسیر زمانی انجام میشود که همه شاخصها همراه با سن، سابقه خانوادگی، فشار خون، قند خون، وزن، سبک زندگی و بیماریهای زمینهای بررسی شوند.
منابع علمی مقاله:
- American Heart Association
- CDC
- MedlinePlus
- ACC/AHA Guideline